Reklam panelindeki dönüşüm, Analytics içindeki önemli etkinlik ve CRM içindeki yeni kayıt yan yana geldiğinde aynı sayıyı beklemek kolay. Oysa bu sütunların neyi, hangi zamanda ve hangi kuralla saydığı farklı olabilir. Ben uzlaştırmaya büyük toplamdan başlamıyorum. Önce her sayının tanımını bir satıra yazıyorum. Sonra farkın tanımdan mı, ölçümden mi, işin yürütülme biçiminden mi kaynaklandığını ayırıyorum.
Önce sayılan şeyin adını koymak
Bir kişinin aynı formu iki kez doldurduğunu düşünelim. Sisteme iki gönderim ulaşmış, CRM ise bunları tek kişi altında birleştirmiş olabilir. Burada iki form olayıyla bir kişi kaydını karşılaştırıyoruz. İki sayının farklı olması tek başına bir arıza göstermiyor. Aynı şekilde “yeni talep”, “ulaşılan kişi” ve “tamamlanan satış” farklı iş aşamalarını anlatır. Raporun sütun adı bunları gizleyecek kadar genel olmamalı.
GA4 tarafında da terimleri ayırmak gerekiyor. Event, bir etkileşimi kaydeden etkinliktir. İş açısından özellikle önemli görülen bir etkinlik key event olarak işaretlenebilir. Reklam performansını ölçmek ve optimizasyon için kullanmak üzere Analytics etkinliklerinden dönüşüm oluşturulabilir. Dolayısıyla bir önemli etkinlik raporuyla bir dönüşüm raporunu otomatik olarak eşdeğer kabul etmiyorum. Google belgeleri bu ölçümlerin amaç ve raporlama kapsamlarını ayrı tanımlıyor.
İlk çalışma notumda dört alan oluyor: kaynağın adı, sayılan birim, kaydın oluşma koşulu ve tekrarların nasıl ele alındığı. “Form başarıyla kaydedildiğinde bir olay” ifadesi, “lead sayısı” ifadesinden çok daha kullanışlı. CRM tekilleştirmeyi kişi üzerinden mi, başvuru üzerinden mi yapıyor sorusunu da aynı notta cevaplıyorum.
Atıf, işin gerçekleşmesinden farklı bir soru
Bir işin gerçekleştiğini bilmekle o işe hangi kanalın katkısını yazacağımızı belirlemek iki ayrı mesele. Varsayımsal bir yolculukta kişi önce bir reklam görüp sonra arama yapabilir, birkaç gün sonra doğrudan siteyi açarak başvurabilir. Başvurunun varlığıyla, kanallar arasında nasıl paylaştırıldığına dair rapor aynı soruyu cevaplamaz. Atıf modeli, bu payın hangi kuralla dağıtılacağını belirler.
Geriye dönük atıf penceresi, bir etkileşimin sonuca katkı yazılabilmesi için ne kadar eski olabileceğini belirler. Google Analytics belgelerinde önemli etkinliklerin atıf ayarlarıyla dönüşümlerin ayarları ayrılabiliyor. Meta belgelerinde ise tıklama, görüntüleme ve etkileşimli video görüntülemesi gibi farklı atıf türleri bulunuyor. Bu nedenle yalnızca tarih aralığını eşitleyip raporları karşılaştırmak yeterli değil; raporun kullandığı pencereyi ve temas türünü de bilmek gerekiyor.
Bana yardımcı olan soru şu: Bu sayı, hangi etkileşimden sonra oluşan hangi hareketlere pay yazıyor? Cevaplar farklıysa önce raporların kapsamını yan yana açıklıyorum. İki reklam platformunun kendisine yazdığı dönüşümleri doğrudan toplayıp işletmenin benzersiz satış sayısı diye sunmuyorum. Aynı işin birden fazla değerlendirmede yer alıp almadığını ayrıca incelemek gerekiyor.
Aynı gün aralığı, aynı zaman hesabı olmayabilir
Tarih aralığından önce tarihin neye ait olduğunu kontrol ediyorum. Google Ads’in standart dönüşüm raporlaması, dönüşümü başarılı hareketin gerçekleştiği zamandan ziyade ilgili reklam tıklamasının zamanına yazabilir. Analytics ile karşılaştırmada bu fark önemlidir. Bu yüzden raporda etkileşim zamanına mı, dönüşüm zamanına mı baktığımı not ediyorum. Sütunun tam adı, “bu ay” etiketinden daha fazla bilgi taşıyabilir.
CRM tarafında da benzer bir seçim var. Başvurunun açıldığı tarih, görüşmenin yapıldığı tarih ve satış durumuna geçtiği tarih ayrı alanlar olabilir. Aynı ayın yeni başvurularını, o ay kapanan bütün satışlarla doğrudan bölmek farklı dönemlerde başlamış işleri karıştırabilir. Bir başvuru grubunun zaman içindeki ilerleyişini izlemekle, belirli bir günde gerçekleşen hareketleri saymak farklı raporlardır.
Uzlaştırma notuna saat dilimini ve verinin hangi anda alındığını da ekliyorum. Gece yarısına yakın bir kayıt, farklı saat dilimleriyle hazırlanmış iki günlük dökümde farklı güne düşebilir. Henüz işlenmekte olan veriyi daha sonra tamamlanmış raporla karşılaştırmamak için inceleme zamanını sabitliyorum. Bu düzen, her farklılığı teknik hataya bağlamadan önce basit tarih sorunlarını ayırmamı sağlıyor.
Tanımlar eşitse kayıt zincirini kontrol etmek
Sayım tanımları ve zaman kapsamı yaklaştığında, olayın oluştuğu yere dönüyorum. Başarı olayı gerçekten başarılı işlemden sonra mı gönderiliyor? Sayfa yenilendiğinde tekrar oluşuyor mu? Aynı hareketi iki farklı etiket mi kaydediyor? CRM kaydı açılırken hata alınmış mı? Bunları gerçek kişilerin ayrıntılarını rapora taşımadan, kontrollü test kayıtları ve gerekli teknik kayıtlar üzerinden incelemek mümkün.
Google Ads’te bir dönüşüm işlemi için seçilen sayım yöntemi de karşılaştırmayı etkileyebilir. “Bir” ile “Her” aynı sonucu üretmek zorunda değil. Ancak yalnızca ayarı değiştirip sayıların birbirine yaklaşmasını başarı saymıyorum. Önce işin hangi birimi gerektirdiğini seçmek gerekiyor. Tek kişinin farklı zamanlarda yaptığı gerçek satın almalarla, yanlışlıkla tekrar gönderilmiş aynı başvurunun ihtiyacı farklı.
Eşleştirme kurulabiliyorsa, başvuru kimliği gibi uygun bir ortak anahtar üzerinden nerede kopma olduğunu araştırıyorum. Kurulamıyorsa bunu raporda görünür bırakıyorum. Görmediğim kısmı tahmini bir eşleşmeyle tamamlayıp kesin sonuç gibi sunmak, başlangıçtaki farktan daha büyük bir sorun yaratır.
Her kararın dayandığı kaydı belirlemek
Uzlaştırmanın sonunda her ekranı zorla aynı sayıya getirmek istemiyorum. Kampanyanın optimizasyonu için kullanılan dönüşüm tanımını, sitedeki davranışı açıklayan etkinlikleri ve işin durumunu gösteren CRM kayıtlarını birbirine bağlamak istiyorum. Gerçekleşmiş satış sorusu için de CRM’deki durumun nasıl doğrulandığı açık olmalı; elle değiştirilmiş bir etiket tek başına finansal kayıt sayılmaz.
Son notum üç parçadan oluşuyor: açıklanabilen fark, incelenmesi gereken kayıt ve bu bilgiyle verilebilecek karar. Böylece rapor bir sayı tartışmasında kalmıyor. Etiket düzeltilecekse teknik iş çıkıyor; tanım değişecekse ekip kararı; henüz sonuçlanmamış talepler varsa takip işi. Veriyle uğraşmayı değerli bulduğum yer burası: Farkı saklamadan, yapılacak işi daha açık hâle getirebilmek.
Sayıları karşılaştırmadan önce birimi, oluşma koşulunu, atıf kuralını ve zaman temelini eşitliyorum. Kalan farkı kayıt zincirinde arayıp hangi kararın hangi veriye dayanacağını yazıyorum.
Kaynaklar ve ileri okuma

Büyüme, pazarlama, tasarım, ürün ve veriyi aynı işin parçaları olarak ele alıyorum.
Biraz daha yakından ↗